السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
132
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
برخى عدم ضمان را قوى ، 22 برخى اقرب به واقع 23 و برخى مطابق با ظاهر دليل 24 دانستهاند . آيا پس از گرفتن گوسفند ، تعريف ( اعلام كردن ) آن به مدت يك سال واجب است يا نه و بنابر قول به وجوب ، آيا تملّك و تصرف در گوسفند متوقف بر تعريف آن به مدت ياد شده است و قبل از تعريف ، تملّك جايز نيست يا متوقف بر آن نمىباشد و به محض يافتن آن تملّك جايز است ؟ مسئله اختلافى است . 25 آيا ساير حيوانات قسم دوم در احكام ياد شده ملحق به گوسفنداند يا نه ؟ بنابر قول مشهور ، ساير چارپايانى كه در برابر درندگان كوچك نمىتوانند از خود دفاع كنند ، در احكام ياد شده ملحق به گوسفنداند . 26 برخى حكم به عدم الحاق كردهاند . بنابر اين ، حكم لقطه ، همچون تعريف يك ساله بر آنها مترتب مىگردد . 27 حيوان گم شده در آبادى : به قول مشهور ، گرفتن حيوان گم شده در آبادى مطلقا جايز نيست ؛ از حيوانات ممتنع باشد يا غير ممتنع ، مگر در صورت بيم تلف يا ربوده شدن آن ، كه گرفتن آن به قصد نگهدارى براى صاحبش جايز است . 28 برخى قدما گرفتن آن را مطلقا جايز دانستهاند . 29 بنابر قول به عدم جواز ، گيرندهء حيوانِ غير گوسفند بين نگهداشتن آن براى صاحبش و تحويل آن به حاكم شرع مخيّر مىباشد . چنانچه با دسترسى به حاكم شرع ، حيوان را به وى تحويل ندهد و خود اقدام به نگهدارى آن براى صاحبش نمايد ، بايد آب و علف حيوان را تأمين كند ؛ بدون آنكه حق مطالبهء آن را از صاحبش داشته باشد ؛ ليكن چنانچه به حاكم شرع دسترس نداشته باشد تا آن را به او تحويل دهد ، آيا يابنده مىتواند هزينههاى انجام داده را از صاحب حيوان بگيرد يا نه ؟ اختلاف مىباشد . 30 اگر حيوان گوسفند باشد ، يابنده ، آن را سه روز نزد خود نگه مىدارد . اگر صاحبش پيدا نشود ، بين يكى از دو امر مخيّر است : حفظ براى مالك و فروختن و صدقه دادن بهاى آن از طرف مالك .